تبلیغات
یاد و خاطره شهدا - تاثیر لقمه های حلال و حرام در زندگی عادی افراد خانواده و جامعه
 
یاد و خاطره شهدا
گسترش فرهنگ ایثار و شهادت
درباره وبلاگ


زنده نگه داشتن یاد و خاطره شهدا کمتر از شهادت نیست .مقام معظم رهبری(مدظله العالی)

مدیر وبلاگ : جامانده از قافله
مطالب اخیر
تاثیر لقمه های حلال و حرام در زندگی عادی افراد خانواده و جامعه

پیامبر گرامی حضرت محمد اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: «الْعِبَادَةُ سَبْعُونَ جُزْءاً وَ أَفْضَلُهَا جُزْءاً طَلَبُ الْحَلَالِ؛ عبادت، هفتاد جزء است و افضل آن كسب حلال است.» این جمله، اهمیت لقمة حلال را بیان می كند.

 

اثرات لقمة حلال

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: «الْعِبَادَةُ سَبْعُونَ جُزْءاً وَ أَفْضَلُهَا جُزْءاً طَلَبُ الْحَلَالِ؛1 عبادت، هفتاد جزء است و افضل آن كسب حلال است.» این جمله، اهمیت لقمة حلال را بیان می كند كه به مواردی اشاره می شود:
1. امام صادق علیه السلام فرمود: «تَرْكُ لُقْمَةِ حَرَامٍ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ صَلَاةِ أَلْفَیْ رَكْعَةٍ تَطَوُّعاً؛2 ترك لقمة حرام نزد خدا بهتر از خواندن هزار ركعت نماز مستحبی است.»
دهد رزق حلال، آسایش دل

شود بر طاعت دلدار مایل

حرام از دل بَرَد مهر و وفا را
كند ناپاك، قلب باصفا را

2. از پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله روایت شده است: «مَنْ أَكَلَ الْحَلَالَ أَرْبَعِینَ یَوْماً نَوَّرَ اللَّهُ قَلْبَهُ؛3 هر كسی چهل روز، غذای حلال بخورد، خدای تعالی، قلبش را نورانی می كند.»
3. اثر دیگر تلاش برای به دست آوردن مال حلال، بخشش خداوند است. پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله فرمود: «مَنْ بَاتَ كَالًّا مِنْ طَلَبِ الْحَلَالِ بَاتَ مَغْفُوراً لَهُ؛4 كسی كه با خستگی به سبب تلاش روزانه برای كسب روزی حلال شب را به صبح برساند، آمرزیده می شود.»

تاثیر لقمه های حلال و حرام در زندگی عادی افراد خانواده و جامعه

اثرات لقمه حرام

1-پذیرفته نشدن نماز و دعا:
طبق روایات بسیاری كه از اهل بیت علیهم السلام به ما رسیده است، اثر لقمة حرام تا چهل روز در بدن انسان باقی می ماند و دعای شخص در این مدت پذیرفته نمی شود. خاتم الانبیا حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله فرمود:

«مَنْ أَكَلَ لُقْمَةَ حَرَامٍ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ أَرْبَعِینَ لَیْلَةً وَ لَمْ تُسْتَجَبْ لَهُ دَعْوَةٌ أَرْبَعِینَ صَبَاحا؛5 و «مَنْ أَحَبَّ أَنْ یُسْتَجَابَ دُعَاؤُهُ فَلْیُطَیِّبْ مَطْعَمَهُ وَ مَكْسَبَهُ؛6 هر كه لقمة حرامی بخورد، تا چهل شب نمازش قبول نمی شود و تا چهل روز دعایش مستجاب نگردد.» و «هر كس دوست دارد كه دعایش مستجاب شود، خوراك و كسبش را پاكیزه كند» و در حدیث قدسی آمده است: «فَمِنْكَ الدُّعَاءُ وَ عَلَیَّ الْإِجَابَةُ فَلَا تَحْجُبْ عَنِّی دَعْوَةً إِلَّا دَعْوَةَ آكِلِ الْحَرَامِ؛7 از تو دعا و از من اجابت است. هیچ دعایی از من محجوب نمی شود، جز دعای حرام خور.»

2-مانع بهشت:
هر گوشتی كه از لقمة حرام بروید، مانع ورود به بهشت می شود. امام باقر علیه السلام فرمود: «الذُّنُوبُ كُلُّهَا شَدِیدَةٌ وَ أَشَدُّهَا مَا نَبَتَ عَلَیْهِ اللَّحْمُ وَ الدَّمُ لِأَنَّهُ إِمَّا مَرْحُومٌ وَ إِمَّا مُعَذَّبٌ وَ الْجَنَّةُ لَا یَدْخُلُهَا إِلَّا طَیِّبٌ؛8 تمام گناهان، سخت است (از نظر نافرمانی خدا و كیفر و عقوبت آنها)؛ ولی سخت ترین آنها گناهانی است كه با آن، گوشت و خون بروید (مانند خوردن مال حرام)؛ زیرا آن گنهكار یا بخشوده و یا معذب گردد، و جز شخص پاك به بهشت وارد نشود (پس چنین گنهكاری باید در برزخ و یا محشر عذاب كشد تا آن گوشت و خونش بریزد و تصفیه گردد، و سپس داخل بهشت شود).»

3-لعن فرشتگان:
حضرت رسول اكرم صلی الله علیه و آله فرمود: «إِذَا وَقَعَتِ اللُّقْمَةُ مِنْ حَرَامٍ فِی جَوْفِ الْعَبْدِ لَعَنَهُ كُلُّ مَلَكٍ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ الْخَبَرَ بِطُولِه؛9 هر گاه یك لقمه حرام در معده بنده قرار گیرد، تمامى فرشتگان آسمانها و زمین او را لعنت كنند.»
لقمه كامد از طریق مشتبه
خون خور و خاك و بر آن دندان منه

كان تو را در راه دین مفتون كند
نور عرفان از دلت بیرون كند

تاثیر لقمه های حلال و حرام در زندگی عادی افراد خانواده و جامعه

4-شفاعت نشدن در قیامت:
امیر المؤمنین علیه السلام در وصیت خود به امام حسن علیه السلام فرمود: «وَ لَا یَرِدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ أَكَلَ مَالًا حَرَاماً لَا وَ اللَّهِ لَا وَ اللَّهِ لَا وَ اللَّهِ؛ 10 كسی كه مال حرام بخورد، در قیامت بر رسول خدا صلی الله علیه و آله وارد نمی شود؛ به خدا سوگند! به خدا سوگند! به خدا سوگند!» «وَ لَا یَشْرَبُ مِنْ حَوْضِهِ وَ لَا یَنَالُ شَفَاعَتَهُ؛11 و از حوض كوثر نمی نوشد و مشمول شفاعت آن حضرت نمی گردد.»

 

مال حرام رشد و برکتی نخواهد داشت

درباره‌ی مال حرام در حدیثی داریم كه « إِنَّ الْحَرَامَ لَا یَنْمی وَ إِنْ نَمَى لَا یُبَارَكُ لَهُ فِیهِ ؛ مال حرام رشد نمی كند و زیاد نمی شود و اگر هم رشد كند ، بركت  نخواهد داشت. » 1

 

لقمه ی حرام ، حرف های امام معصوم را بی اثر می کند

امام حسین پیش از ظهر عاشورا در كربلا صحبت‌های زیادی كرد ولی هیچ كدام اثر نمی ‌كرد. در آخر حضرت فرمودند: « فَقَدْ مُلِئَتْ بُطُونُكُمْ مِنَ الْحَرَامِ ؛ چون شكم‌های شما از حرام پرشده است ، حرف‌های من در شما اثر نمی گذارد.»2

 

روزی هرکس ، حلال مقدّر می شود

«إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى قَسَمَ الْأَرْزَاقَ بَیْنَ خَلْقِهِ حَلَالًا وَ لَمْ یَقْسِمْهَا حَرَاماً فَمَنِ اتَّقَى اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ صَبَرَ أَتَاهُ اللَّهُ بِرِزْقِهِ مِنْ حِلِّهِ وَ مَنْ هَتَكَ حِجَابَ السِّتْرِ وَ عَجَّلَ فَأَخَذَهُ مِنْ غَیْرِ حِلِّهِ قُصَّ بِهِ مِنْ رِزْقِهِ الْحَلَالِ وَ حُوسِبَ عَلَیْهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ ؛ خداوند عزیز و با عظمت خلایق را آفرید و روزی آن‌ها را نیز به صورت حلال برای آنها قرار داد. پس اگر كسی چیزی از حرام مصرف كند به همان میزان از حلال محروم می‌شود و در قیامت نیز مورد ملامت خداوند قرار خواهد گرفت.»6

 

لقمه ، در نسل آدمی تأثیر دارد

« كَسْبُ الْحَرَامِ یَبِینُ فِی الذُّرِّیَّةِ ؛ مال حرام در فرزندان آشكار می شود و روی آن‌ها اثر می ‌گذارد.»3

 تاثیر لقمه های حلال و حرام در زندگی عادی افراد خانواده و جامعه

عبادت همراه مال حرام ، اثری ندارد

پیامبر(ص) فرمودند: « الْعِبَادَةُ مَعَ أَكْلِ الْحَرَامِ كَالْبِنَاءِ علَى الْمَاء ؛ كسی كه مال حرام می خورد و عبادت هم می كند، مثل كسی است كه روی آب ، ساختمان می سازد. »4

امام صادق فرمودند: « تَرْكُ لُقْمَةِ حَرَامٍ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ صَلَاةِ أَلْفَیْ رَكْعَةٍ تَطَوُّعاً ؛ ترك لقمه‌ی حرام، نزد خدا بهتر از خواندن هزار ركعت نماز مستحبی است.»5

  

به حرام متوسل نشوید!

اینطور نیست كه اگر به حرام متوسل شویم ، زودتر به راحتی و رفاه می ‌رسیم .

مثل متوسل شدن به حرام برای رسیدن زودتر به روزی ، مانند مثل رانندگانی است كه تند رانندگی می ‌كنند به گمان آنکه زودتر به منزل برسند ولی در راه تصادف می ‌كنند و گاه نیز، هیچ گاه به منزل نمی رسند  .

امام صادق فرمودند: « تَرْكُ لُقْمَةِ حَرَامٍ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ صَلَاةِ أَلْفَیْ رَكْعَةٍ تَطَوُّعاً ؛ ترك لقمه‌ی حرام، نزد خدا بهتر از خواندن هزار ركعت نماز مستحبی است.»

فردی که بهشت را برای خود ضمانت کرد!

در جلد پنجم کتاب فروع كافی  آمده است :

شخصی از كارمندان دستگاه بنی امیه ودرعین حال از  از طرفداران امام صادق (ع) بود.

این شخص دوستی داشت كه با امام صادق رابطه داشت و از او خواهش كرد كه ترتیب ملاقاتش را با امام بدهد تا با امام دیداری داشته باشد . وقتی امام اجازه‌ی ملاقات را به این فرد داد ، به خدمت امام رسید . به امام عرض كرد كه مدتی را در دستگاه طاغوت گذرانده و وضع مالی خوبی به دست آورده است و از امام خواست كه مال او را حلال كند .

 امام صادق فرمودند: توبه و حلال شدن مال شما به این است كه آن چه از حرام به دست آورده‌ای ، حتی لباسی را كه در تن داری ، بدهی.

توبه كسی كه مال حرامی را به دست آورده این نیست كه گریه كند ، یا گنبد مساجد را كاشی كند یا این كه شب‌های جمعه دعای كمیل بخواند ویا برای امام حسین (ع) و اهل بیت خرج کند ، توبه تنها اشك نیست ، البته نشانه‌ی پشیمانی می‌باشد ولی ندامت خالی فایده‌ای ندارد.

مالی كه از رشوه و ظلم به مردم جمع آوری شود، حرام است.

امام صادق به این جوان فرمود: اگر این گونه توبه كند، خود حضرت ، بهشت را برایش ضمانت می كند .

 جوان نیز پذیرفت وتمامی اموالی را كه صاحبان آن‌ها را می‌شناخت به صاحبانشان برگرداند و با اجازه‌ی امام اموالی كه صاحبان آن‌ها را نمی ‌شناخت ، از طرف آنها صدقه داد تا جایی كه حتی لباس خود را نیز تحویل داد و از شغلش استعفا داد .

بعد ازمدتی این شخص بیمار شد و در موقع احتضار به دوستش گفت: كه امام صادق به وعده‌ی خود عمل كرد و من در جایگاه خود را در بهشت می بینم .

 

جمله ای عجیب و تکان دهنده !

پیامبر فرمود:« مَنْ كَسَبَ مَالًا مِنْ غَیْرِ حِلِّهِ أَفْقَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ ؛ كسانی كه نان حلال را رها می ‌كنند و به دنبال حرام می ‌گردند ، به خیال این كه از راه حرام درآمد پیدا كنند ، خدا به فقر مبتلایشان می‌كند.» 11

 

کارکردن عار نیست

به امام صادق گفتند : آقا جان شما چرا کار می کنید ؟ امام فرمودند: « لِأَسْتَغْنِیَ عَنْ مِثْلِكَ ؛ زحمت می ‌كشم تا از مثل شماها بی نیاز باشم. »7

حضرت امیرالمؤمنین فرمودند: « طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِی نَفْسِهِ وَ طَابَ كَسْبُهُ ؛ خوشا به حال كسی كه در درون تكبر نداشته باشد و بنده‌ی خدا باشد و كسب و كار حلال داشته باشد.»8

در جایی می فرمایند: «مَنْ أَكَلَ مِنْ كَدِّ یَدِهِ كَانَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِی عِدَادِ الْأَنْبِیَاءِ وَ یَأْخُذُ ثَوَابَ الْأَنْبِیَاءِ ؛ اگر كسی با دستش كار كند و روزی بخورد ، در روز قیامت در زمره و گروه انبیا است و خدا ثواب انبیا را به او می دهدَ» 9

در جای دیگر فرمودند :« الْكَادُّ عَلَى عِیَالِهِ كَالْمُجَاهِدِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ ؛ كسی كه كار می ‌كند تا خرجی زن و بچه‌اش را پیدا كند ، مثل كسی است كه در جبهه می‌جنگد » 10

تاثیر لقمه های حلال و حرام در زندگی عادی افراد خانواده و جامعه

دلایل کمی رزق

 بعضی ها رزقشان كم است ، كاسبی می‌كنند ، ورشكست می‌شوند. مسافركشی می ‌كنند ، تصادف می‌كنند. 

به هر دری می زند ، نمی ‌شود.

 دلائلی دارد: 1- ممكن است به خاطر آزمایش باشد .

2- گاهی ممكن است به خاطر این باشد که سوء نیت دارد.

حدیث داریم که هركسی خیر خواه مردم باشد ، خدا روزی او را وسیع می‌كند.

3- برای این است كه جلوی طغیان گرفته شود . قرآن می فرماید : «وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِی الْأَرْضِ ؛ اگر خداوند رزق مردم را توسعه بدهد ،  یاغی می شوند.» 15

4- گاهی به خاطر كفران نعمت است

گاهی اوقات خداوند نعمتی را به ما می دهد و ما آن را کفران می کنیم .

 قرآن می گوید : «فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذینَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَیْهِمْ طَیِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَ بِصَدِّهِمْ عَنْ سَبیلِ اللَّهِ كَثیراً ؛ به خاطر این كه یك عده ظلم كردند ، ما یك سری چیزها رااز  آن‌ها تحریم كردیم و از آنها گرفتیم.» 16

در جای دیگری می فرماید :«فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا یَصْنَعُونَ ؛ نعمت‌ها را كفران كردند»17

 5- به خاطر این است که وقتی به او دادیم ، یتیم نوازی نکرد ؛«كَلاَّ بَلْ لا تُكْرِمُونَ الْیَتیمَ ؛ به یتیم‌ها سركشی نكردید »18

6- به او دادیم ، اما فقرا را ندید ؛« وَ لا تَحَاضُّونَ عَلى‏ طَعامِ الْمِسْكینِ ؛ به فقرا كمك نكردید» 19

  

برای مال حرص نزنید!

امام صادق علیه السلام فرمود: «مَنْ بَاتَ سَاهِراً فِی كَسْبٍ وَ لَمْ یُعْطِ الْعَیْنَ حَظَّهَا مِنَ النَّوْمِ فَكَسْبُهُ ذَلِكَ حَرَامٌ ؛ كسی كه شب‌ها نمی خوابد ، كمی خوابش می برد و بیدار می ‌شود حق چشمش را نمی دهد، درآمدش گوارا نیست و حرام است. »12 (البته این حرام ، حرام فقهی نیست ،بلکه حرام اخلاقی می باشد.)

داده‌ها، دلیل لطف خدا و گرفتن‌ها ، دلیل قهر خدا نیست!

بعضی‌ها می‌گویند: اگر خدا دوستمان نداشت به ما نمی داد .در جواب این دوستان باید گفت : داده‌ها دلیل بر این نیست كه خدا شما را دوست دارد ، زیرا که در عالم رزق و روزی چند اصل وجود دارد ؛

چند نوع اصل داریم :

1- اصل استدراج :

 قرآن می ‌فرماید : گاهی از اوقات وقتی بخواهیم کسی را اذیت کنیم به او مال فراوان می دهیم : «إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُعَذِّبَهُمْ بِها فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا ؛ فقط خدا اراده كرده است که این‌ها را عذاب دهد.» 13

2-  رزق دو نوع است : قطعی و اکتسابی

 یك سری روزی ها قطعی است ، یعنی هر كاری كنیم ، این را خدا مقدر كرده است ؛ «وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ رِزْقُها » 14

خداوند اكسیژن را رزق ما قرار داده است ، چشم‌های سالم ، گوش شنوا، سلامتی و جوانی داده است . این ها رزق هایی است که از جانب خداوند به شکل قطعی به انسان داده شده است .

 اما یك سری رزق‌ها اكتسابی است .

وقتی می گوییم : روزی دست خداست ، معنایش این نیست كه دنبال روزی نرویم .

به عبارتی باید در حد توان برای کسب روزی کار و تلاش کرد اما نباید برای آن حرص زد و طمع پیدا کرد .

حضرت امیرالمؤمنین فرمودند: « طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِی نَفْسِهِ وَ طَابَ كَسْبُهُ ؛ خوشا به حال كسی كه در درون تكبر نداشته باشد و بنده‌ی خدا باشد و كسب و كار حلال داشته باشد»

3- در فرهنگ قرآن ، فقط خوردنی ها رزق نیست ، هرچه خدا بدهد ، رزق است .

گاهی ممکن است ببینید یك كسی كنار خیابان خوابیده است و خانه ندارد ولی چنان آرامشی وجود او را فراگرفته  كه انگار او هیچ غصه‌ای در زندگی ندارد. خدا به یكی این طور خواب می‌دهد.

به یكی هم یک متكا پَر و یک تشک نرم و یک تختخواب و یک چراغ خواب آنچنانی می ‌دهد. ولی تا یک قرص نخورد خوابش نمی ‌رود.

فردی ، خواب روی آجر رزق او است . اما برای دیگری خواب روی متكای پَرودر خانه و اتاق خواب آن چنانی، رزق نیست و آرامشی ندارد .

 

نظر اسلام در مورد مال چیست؟

مال خوب است ، اما  آنچه بد است ، علاقه ی افراطی وحب شدید به مال است.

قرآن می‌گوید: « الْمالُ وَ الْبَنُونَ زینَةُ الْحَیاةِ الدُّنْیا » 20

مال ، زینت دنیا است . زینت هم خوب است . خدا می‌گوید : « إِنَّا زَیَّنَّا السَّماءَ الدُّنْیا ؛ آسمان را زینت كردم » 21

در جای دیگرقرآن می‌گوید: وقتی نماز جمعه را خواندید ؛ « فَانْتَشِرُوا فِی الْأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ » 22

مال فضل اللّه است ، اما آن چیزی كه بد است ؛ « جمع ماله وعدّده ؛ جمع کردن مال و علاقه ی شدید به مال »23 می باشد .

 

فرآوری : زهرا اجلال – گروه دین و اندیشه تبیان

 

پی نوشت ها :

1) وسائل الشیعه، حر عاملی، ج‏‏17، ص‏24.
2) بحار الانوار، مجلسی، ج‏‏92، ص‏373.
3) همان، ج‏‏100، ص‏16.
4) جامع الاخبار، شعیری، بی‏نا، نجف، چاپ دوم، 1385 ق، ص‏139 و وسائل الشیعه، حر عاملی، ج‏‏17، ص‏24.

5) بحار الانوار، مجلسی، ج‏‏63، ص‏314.
6) عدة الداعی و نجات الساعی، ابن فهد حلی، ص‏139.
7) همان.
8) كافی، محمد بن یعقوب كلینی،الاسلامیة، تهران، چاپ چهارم، 1407ق، ج‏‏2، ص‏270.
9) مشكاة الأنوار فی غرر الأخبار، على بن حسن، طبرسى، المكتب الحیدریه، نجف، چاپ: دوم، 1385ق / 1965م / 1344ش – ص316
10) مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، میرزاحسین نوری، بی‏نا، قم، چاپ اول، 1408 ق، ج‏‏12، ص‏192.
11) همان، ج‏‏17، ص‏59.

 

1- کافی / ج 5 / ص 125

2- بحار الانوار / ج 45 / ص 8

3- کافی / ج 5 / ص 124

4- عدة الداعی / ص 302

5- همان / ص 140

6- کافی / ج 5 / ص 80

7- همان / ص 74

8- نهج البلاغه / حکمت / 123

9- جامع الاخبار / ص 139

10- کافی / ج 5 / ص 88

11- أمالی / طوسی / ص 182

12- کافی / ج 5 / ص 127

13- توبه / 55

14- هود / 6

15- شوری / 27

16- نساء / 160

17- نحل / 112

18- فجر / 17

19- فجر / 18

20- کهف / 46

21- صافات / 6

22- جمعه / 10

23- همزه / 2

 

منبع: یاد وخاطره شهدا



نوع مطلب : مقالات و مطالب اجتماعی، امر به معروف و نهی ازمنکر، 
برچسب ها : رزق وروزی حلال، اجتناب از مال حرام، تاثیر مال حلال وحرام درجامعه، کسب وکار حلال، مال حلال وتاثیرآن درزندگی، اثرات لقمه حرام وحلال، برکت مال وروزی حلال،
لینک های مرتبط :
دوشنبه 9 مرداد 1396 06:35 بعد از ظهر
Good article! We will be linking to this particularly great post on our website.

Keep up the good writing.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی



در این وبلاگ
در كل اینترنت
وصیت شهدا